Hangi işletmeler için?
Endüstriyel doğalgaz tesisatı, konut tesisatından farklı olarak daha yüksek tüketim, daha yüksek basınç ve uzun saatler çalışan ekipman demektir. Bu hizmet şu tür işletmelere yöneliktir:
- Fabrikalar: seramik, gıda, tekstil, plastik ve metal işleme gibi ısıl proses kullanan tesisler
- Fırın ve kurutma hatları: seramik ve tuğla fırınları, kurutma tünelleri, boya fırınları
- Kazan daireleri: buhar ve sıcak su kazanları, merkezi ısıtma sistemleri
- Seralar: sıcak hava üreteçleri ve kazanlı sera ısıtması
- Atölyeler ve küçük işletmeler: unlu mamul fırınları, imalathaneler, ürün kurutma tesisleri
Kahta OSB başta olmak üzere Adıyaman genelindeki işletmelere, Şanlıurfa ve Malatya'daki tesislere de keşfe geliyoruz.
Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu (RMS)
Sanayi tesislerine gelen gaz, çoğu zaman cihazların kullandığı basınçtan daha yüksek basınçla gelir. Gazın basıncını düşüren, filtreleyen ve tüketimi ölçen düzeneğe genel olarak basınç düşürme ve ölçüm istasyonu (RMS) denir.
- RMS-A, genellikle iletim hattından alınan yüksek basınçlı gazı şehir ve bölge dağıtım basıncına düşüren istasyonlar için kullanılan bir kavramdır.
- RMS-B, genellikle dağıtım hattından gelen gazı işletmenin kullanım basıncına düşüren ve ölçen, tesis girişinde kurulan istasyonlar için kullanılır.
Bir istasyonda tipik olarak filtre, emniyet kapama vanası, regülatör, emniyet tahliye vanası, sayaç ve hacim düzeltici (korektör) bulunur. Hangi tipte ve kapasitede istasyon gerektiği; tesisin saatlik tüketimine, giriş ve çıkış basınçlarına göre projede ve dağıtım kuruluşunun şartlarına göre belirlenir. Tesis içinde farklı basınçta çalışan cihazlar için ayrıca hat regülatörleri kullanılır.
Çelik boru, kaynaklı hat ve hat güzergâhı
Endüstriyel tesislerde doğalgaz hatları genellikle çelik borudan, kaynaklı birleşimle yapılır. Hattın çapı; tüketime, hat uzunluğuna ve izin verilen basınç kaybına göre hesaplanır. Fırın ve kazan gibi büyük tüketiciler mümkün olduğunca ayrı branşmanlardan beslenir.
- Kaynaklar, işin gerektirdiği yeterliliğe sahip kaynakçılar tarafından yapılır; gerekli durumlarda tahribatsız muayene ile kontrol edilir.
- Açıkta giden hatlar korozyona karşı boyanır ve doğalgaz hattı olduğu anlaşılacak şekilde işaretlenir.
- Yer altından geçen bölümlerde boru tipi, kaplama ve koruma yöntemi projede ayrıca belirlenir.
- Bina girişinde ve her cihazın önünde kolay ulaşılabilir kesme vanaları bulunur.
- Askı ve destekler, hattın ısıl genleşmesi ve titreşim dikkate alınarak yerleştirilir.
Brülör dönüşümü: motorin, fuel-oil, LPG ve kömürden doğalgaza
Mevcut kazanınız ya da fırınınız başka bir yakıtla çalışıyorsa doğalgaza geçişte çoğu zaman brülör değiştirilir veya çift yakıtlı brülöre geçilir. Kömürlü kazanlarda ise kazanın kendisinin dönüşüme uygun olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
Brülörün önüne bir gaz kontrol hattı kurulur: kesme vanası, filtre, regülatör, basınç anahtarları ve çift emniyet selenoid vanası bu hattın temel parçalarıdır; büyük kapasitelerde genellikle vana sızdırmazlık kontrol cihazı da eklenir. Devreye almada baca gazı analizi yapılarak yanma havası ayarlanır; doğru ayar hem gaz tüketimini hem de karbonmonoksit oluşumunu azaltır.
Referans iş: Kahta OSB, Akvit Seramik
2022 yılında Kahta Organize Sanayi Bölgesi'ndeki Akvit Seramik fabrikasında, 6 milyon kcal/h (yaklaşık 7 MW) kapasiteli seramik fırınının doğalgaz hattını ve kurutma cihazlarının doğalgaz hatlarını yaptık.
Seramik üretiminde fırın ve kurutucular birbirine bağlı çalışır; birinde yaşanan basınç dalgalanması ya da duruş tüm üretimi etkiler. Bu nedenle böyle bir işte hat çapları her cihazın tüketimine göre ayrı ayrı hesaplanır, fırın ve kurutucu hatları ayrı vanalarla kontrol edilebilecek şekilde düzenlenir ve testler tamamlanmadan hatta gaz verilmez.
Test, devreye alma ve iş güvenliği
Hat tamamlandığında gaz verilmeden önce şu adımlar izlenir:
- Hat, projede belirtilen değerlerde mukavemet ve sızdırmazlık testinden geçirilir.
- Test sonuçları kayıt altına alınır, yerinde yapılan iş projeyle karşılaştırılır.
- İlgili dağıtım kuruluşunun kontrolü tamamlanır; ardından hat içindeki hava kontrollü şekilde tahliye edilerek gaz verilir.
- Brülörler tek tek devreye alınır, yanma ayarları ve emniyet ekipmanlarının çalışması kontrol edilir.
Kazan daireleri ve gaz kullanılan kapalı mahallerde yeterli havalandırma, gaz kaçak dedektörü ve dedektöre bağlı otomatik kesme vanası ile bina dışında kolay ulaşılabilir bir acil kesme vanası temel güvenlik önlemleridir. Çalışan bir tesiste mevcut hatta yapılacak bağlantılar için gaz kesme ve sıcak çalışma planı önceden hazırlanır; bu işleri mümkün olduğunca üretimin durduğu saatlere ya da bakım duruşlarına denk getiririz.
OSB'deki işletmeler için başvuru ve onay
Bazı organize sanayi bölgelerinde doğalgaz dağıtımını OSB yönetimi, bazılarında ise bölgedeki dağıtım şirketi yürütür. Başvuru, proje onayı ve gaz açma bu duruma göre ilgili kuruma yapılır. Endüstriyel projeler tüketim hesapları, istasyon ve hat detaylarıyla birlikte onaya sunulur; tesisat, yetkilendirilmiş firmalar eliyle ve onaylı projeye uygun olarak yapılır.
Most Mühendislik olarak başvuru, proje, onay ve gaz açma sürecini sizin adınıza takip eder; tesis içi hatları, cihaz bağlantılarını ve gerekirse inşaat ve tadilat işlerini tek planda toplarız. Konutlar için süreç farklıdır; bilgi için konut doğalgaz tesisatı sayfamıza bakabilirsiniz.