Sulama yatırımı için hangi destekler var?
Modern basınçlı sulama sistemleri, yani damla sulama, yağmurlama sulama ve benzeri sistemler, hem su hem de işçilik tasarrufu sağladığı için devlet tarafından uzun süredir teşvik edilir. Bu teşvikler genellikle iki şekilde karşımıza çıkar:
- Düşük faizli kredi: Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan, faizinin bir kısmı veya tamamı devlet tarafından karşılanan tarımsal krediler.
- Hibe: Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri üzerinden yürütülen, sulama yatırımının belirli bir oranının geri ödemesiz olarak desteklendiği programlar.
Bunların yanında TKDK gibi kurumların dönemsel destek programları da bulunur; hangi yatırımların kapsama girdiği her çağrı döneminde ayrıca açıklanır.
Ziraat Bankası ve Tarım Kredi sulama kredisi
Basınçlı sulama yatırımları, düşük faizli tarımsal kredi uygulamalarında uzun süredir öncelikli konular arasında yer alıyor. Geçmiş dönemlerde modern basınçlı sulama sistemleri için %0 faiz, 7 yıla varan vade ve 1 yıla kadar ödemesiz dönem içeren kredi uygulamaları duyuruldu. Bu koşullar kalıcı değildir; faiz indirim oranları, vadeler, kredi üst limitleri ve başvuru şartları her yıl yeniden açıklanır.
Kredi kararı tamamen banka veya kooperatife aittir. Başvuru sırasında çoğu zaman yatırımın ne olduğunu gösteren bir sulama projesi ve proforma fatura istenir. Bizim katkımız bu noktada başlar: tarlanızı ölçer, su kaynağınıza uygun sistemi tasarlar ve bankanın göreceği teknik belgeleri hazırlarız.
Güncel faiz, vade ve limit bilgisi için Ziraat Bankası şubesine veya bağlı olduğunuz Tarım Kredi Kooperatifine danışın.
Basınçlı sulama hibeleri
Tarım ve Orman Bakanlığı, kırsal kalkınma destekleri kapsamında bireysel basınçlı sulama sistemlerine yönelik hibe programları yürütür. Geçmiş dönemlerde bu programlarda, kabul edilen yatırım tutarının %50'sine kadar hibe uygulandı. Başvurular genellikle belirli bir takvim içinde İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine yapılır, değerlendirme sonrası hak kazananlarla sözleşme imzalanır ve hibe ödemesi, sistem kurulup yerinde kontrol edildikten sonra yapılır.
Hibe oranı, üst limitler, başvuru tarihleri ve kimlerin başvurabileceği her programda yeniden belirlenir. Bazı yıllarda başvuru dönemi kısa tutulabildiği için duyuruları yakından takip etmek önemlidir.
Program açılıp açılmadığını ve güncel şartları İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünüzden teyit edin.
Kredi mi, hibe mi?
İki destek türü farklı mantıkla çalışır. Hangisinin size uygun olduğu; bütçenize, arazinizin durumuna ve o yıl açık olan programlara göre değişir.
| Düşük faizli kredi | Hibe | |
|---|---|---|
| Kurum | Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifleri | Tarım ve Orman Bakanlığı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri |
| Geri ödeme | Var; düşük faizle ve vadeli | Desteklenen kısım geri ödenmez |
| Başvuru zamanı | Genellikle yıl içinde yapılabilir | Program dönemine ve son başvuru tarihine bağlıdır |
| Yatırımın finansmanı | Kredi tutarı yatırımı karşılar | Çoğunlukla yatırım önce yapılır, hibe sonradan ödenir |
Tablodaki bilgiler genel çerçevedir; ayrıntılar her dönemde değişebilir.
Başvuruda genellikle istenen belgeler
Kurum ve programa göre farklılık gösterse de sulama kredisi ve hibe başvurularında genellikle şu belgeler istenir:
- ÇKS kaydı: Çiftçi Kayıt Sistemi'ne güncel kaydınızın ve sulama yapılacak parselin kayıtlı olması.
- Tapu veya kira sözleşmesi: arazi size ait değilse, kurumun kabul ettiği biçimde ve yeterli süreli kira sözleşmesi.
- Su kaynağı belgesi: kuyu için DSİ'den alınmış yeraltı suyu kullanma belgesi, sulama kooperatifi veya birliğinden alınan belge gibi suyun yasal olarak kullanılabildiğini gösteren evrak.
- Sulama projesi: parsel ölçüleri, ürün, su kaynağı, hat güzergahları ve ekipman bilgilerini içeren teknik proje.
- Proforma fatura: projedeki malzeme ve işçiliğin kalem kalem fiyatlandırıldığı teklif belgesi.
Bunlara ek olarak kimlik, borcu yoktur yazısı veya kuruma özel formlar istenebilir. Eksik belge, başvurunun gecikmesinin en yaygın nedenidir; bu yüzden listeyi başvurduğunuz kurumdan güncel olarak almanızı öneriyoruz.
Most Mühendislik'in rolü: keşiften kuruluma
Krediyi veya hibeyi biz vermiyoruz ve onay kararı üzerinde etkimiz yok. Bizim işimiz, başvurunuzun teknik tarafını eksiksiz ve gerçekçi biçimde hazırlamak, ardından sistemi kurmaktır.
- Keşif: arazinizi yerinde görür, su kaynağını, debiyi, eğimi ve ürünü değerlendiririz. Antep fıstığı, badem, ceviz, bağ, nar veya sebze; her ürünün ihtiyacı farklıdır.
- Proje: damla, yağmurlama veya güneş enerjili sistem için hat güzergahlarını ve ekipmanı belirleyen sulama projesini hazırlarız.
- Malzeme listesi ve proforma fatura: projeyle birebir uyumlu, kalem kalem malzeme listesi ve proforma faturayı düzenleriz.
- Teknik dosya: kurumun istediği teknik belgeleri derler, eksik kalan belgeler konusunda sizi yönlendiririz.
- Kurulum: onay sonrası sistemi projeye uygun şekilde kurar, deneme sulaması yaparak teslim ederiz.
Kuyunuz yoksa veya pompanız yetersizse sondaj ve dalgıç pompa işlerini, elektriğin olmadığı arazilerde ise güneş enerjili sulama çözümlerini aynı projede değerlendirebiliriz.
Geçmiş dönemlerden örnekler
Destek programlarını takip edip duyuruları Instagram hesabımızdan (@mostyapi) paylaşıyoruz. Örneğin 2022 yılında Ziraat Bankası'nın modern basınçlı sulama sistemleri için %0 faiz ve 7 yıl vadeli kredi duyurusunu ve aynı dönemde açılan %50 hibe programı için son başvuru tarihinin 28 Şubat olduğunu paylaşmıştık. Bu bilgiler o döneme aittir ve bugün geçerli olduğu anlamına gelmez; yine de desteklerin hangi takvimle ve ne kadar kısa sürede açılıp kapanabildiğini gösteren iyi bir örnektir.
Yeni bir program açıldığında hazırlıksız yakalanmamak için keşif ve projeyi önceden yaptırmak, başvuru döneminde zaman kazandırır. Teklif ve keşif için bize ulaşabilirsiniz.