Kombi, kazan, radyatör ve yerden ısıtma
Konutlarda en yaygın ısıtma düzeni, doğalgazlı kombi ile panel radyatörlerden (petek) oluşur. Apartman ve sitelerde ise merkezi kazan dairesi ve buradan dairelere dağılan tesisat kullanılır. Her iki sistemde de doğru sonuç; kazan ya da kombi kapasitesinin, petek boylarının ve boru çaplarının binanın ısı kaybına göre seçilmesiyle alınır.
- Radyatörlü sistem: Hızlı ısınır, mevcut binalara kolay uygulanır, termostatik vanalarla oda oda ayar yapılabilir.
- Yerden ısıtma: Isıyı tabana yayar, düşük su sıcaklığında çalıştığı için yoğuşmalı kombi ve ısı pompasıyla verimli bir eşleşme kurar. Şap gerektirdiği için yeni yapılar ve kapsamlı tadilatlar için daha uygundur.
Doğalgaz bağlantısı, kombi seçimi, abonelik ve gaz açma süreci için doğalgaz tesisatı ve kombi sayfamızda ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz. Doğalgaz şebekesinin ulaşmadığı köy ve yaylalarda ise katı yakıtlı kazan, ısı pompası ya da elektrikli çözümleri yapının durumuna göre birlikte değerlendiririz.
Klima ve ısı pompası
Adıyaman'ın uzun ve sıcak yazında soğutma artık bir lüks değil, ihtiyaçtır. Konutlarda genellikle duvar tipi split klimalar, birden fazla odanın tek dış üniteye bağlandığı multi split sistemler; ofis, mağaza ve işyerlerinde ise kaset ve kanallı tip cihazlar ya da merkezi sistemler tercih edilir.
Klima seçiminde yalnızca metrekareye bakmak yanıltıcıdır. Odanın güneş alan cephesi, cam yüzeyi, çatı altında olup olmadığı ve içeride kaç kişinin bulunduğu da kapasiteyi etkiler. Gereğinden küçük cihaz sıcak günlerde yetişemez, gereğinden büyük cihaz ise sık açılıp kapanır ve nemi iyi alamaz.
Isı pompası, dış havadaki ısıyı elektrik enerjisiyle içeri taşıyan ve çoğu modelde hem ısıtma hem soğutma yapabilen bir sistemdir. Havadan suya ısı pompaları yerden ısıtma ya da geniş yüzeyli radyatörlerle birlikte kullanıldığında daha verimli çalışır. Çok soğuk günlerde verimi düştüğü için yüksek kesimlerde mevcut kazanla birlikte (hibrit) kullanılması da bir seçenektir. Hangisinin sizin için uygun olduğunu bina yalıtımına ve kullanım alışkanlıklarınıza göre konuşuruz.
Sirkülasyon pompaları
Merkezi ısıtma ve soğutma sistemlerinde suyu kazandan peteklere, kollektörlere ya da fan-coil cihazlarına taşıyan ekipman sirkülasyon pompasıdır. Kombilerin içinde küçük bir pompa bulunur; apartman ve site kazan dairelerinde, büyük villalarda ve işyerlerinde ise ayrı pompalar kullanılır.
- Elektronik (frekans kontrollü) sirkülasyon pompası: Devir sayısını tesisatın o anki ihtiyacına göre kendiliğinden ayarlar. Termostatik vanalar kapandıkça pompa yavaşlar, böylece elektrik tüketimi genellikle sabit devirli pompalara göre belirgin şekilde azalır ve tesisattaki akış sesi düşer.
- Sabit devirli pompa: Eski tesisatlarda yaygındır; seçimi ve ayarı doğru değilse fazla elektrik harcar, bazı dairelerde aşırı ısınmaya, bazılarında yetersiz ısınmaya yol açabilir.
- İkiz (yedekli) pompa: Kesintinin istenmediği binalarda biri arızalandığında diğeri devreye girecek şekilde kurulur.
Pompa seçiminde tesisatın ihtiyaç duyduğu debi ve basma yüksekliği hesaplanır. Aynı ilke binalardaki kullanma suyu basınçlandırmasında da geçerlidir; bunun için hidrofor ve basınç tankları sayfamıza bakabilirsiniz.
Balans ayarı ve tesisat temizliği
Apartmanlarda en sık duyduğumuz şikâyet, kazana yakın dairelerin çok sıcak, uzak dairelerin ve üst katların soğuk kalmasıdır. Bunun sebebi çoğu zaman tesisatın dengelenmemiş (balanssız) olmasıdır. Kolon ve daire girişlerine konan balans vanalarıyla her bölüme ihtiyacı kadar su gönderilir; böylece hem eşit ısınma sağlanır hem de kazan ve pompa gereksiz yere zorlanmaz.
Zamanla tesisat suyunda çamur, pas ve tortu birikir. Bu birikinti petek altlarında soğuk bölgeler, pompada zorlanma, kombide eşanjör tıkanması ve ses olarak kendini gösterir. Tesisat temizliğinde genellikle:
- Tesisat uygun bir temizleme makinesi ve kimyasalla yıkanır,
- Petekler tek tek ya da kolon kolon temizlenir,
- Gerekirse dönüş hattına çamur ayırıcı ya da manyetik filtre eklenir,
- Sistem temiz suyla doldurulur, havası alınır ve basıncı ayarlanır.
İşyeri ve sera iklimlendirmesi
İşyerlerinde iklimlendirme yalnızca konfor değil, çalışan sağlığı ve ürün kalitesi meselesidir. Atölye, depo ve imalathanelerde ısıtma için radyant ısıtıcılar ya da sıcak hava üreteçleri; ofis ve mağazalarda klima ve fan-coil sistemleri; kalabalık alanlarda ise taze hava sağlayan havalandırma çözümleri kullanılır.
Seralarda kışın don riskine karşı ısıtma, yazın ise aşırı sıcağa karşı serinletme gerekir. Genel olarak borulu sıcak su ısıtması veya sıcak hava üreteçleri, yazın gölgeleme, havalandırma pencereleri, fan ve ıslak ped sistemleri ile sisleme uygulamaları birlikte planlanır. Serada sulama tarafını da aynı projede ele almak isterseniz damla sulama sayfamıza göz atabilirsiniz.
Isı gerektiren üretim tesislerinde tecrübemiz de var: Kahta OSB'deki Akvit Seramik fabrikasında 6 milyon kcal/h kapasiteli seramik fırınının doğalgaz hattını ve kurutma cihazlarının hatlarını kurduk. Fabrika ve atölye ölçeğindeki işler için endüstriyel doğalgaz sayfamıza bakabilirsiniz.
Adıyaman iklimine uygun planlama
Adıyaman'da ilçeden ilçeye iklim belirgin şekilde değişir. Kahta, Samsat ve Atatürk Barajı çevresinde yaz uzun ve çok sıcaktır; soğutma yükü ön plandadır. Çelikhan, Sincik ve Gerger gibi yüksek kesimlerde ise kış uzun, kar ve don sık görülür; burada ısıtma kapasitesi ve tesisatın dona karşı korunması önceliklidir.
- Önce yalıtım: Çatı ve cephe yalıtımı, hem kışın ısıtma hem yazın soğutma ihtiyacını azaltır; cihaz kapasitesini küçültür.
- Gölgeleme: Güney ve batı cephelerde tente, saçak ve güneş kırıcılar klima yükünü hafifletir.
- Dış ünite yeri: Klima dış ünitesinin doğrudan öğle güneşine maruz kalmayan, havası rahat dolaşan bir yere konması verimini artırır.
- Don koruması: Yüksek kesimlerde açıkta kalan borular yalıtılır, kullanılmayan dönemlerde gerekirse tesisata antifriz eklenir ya da boşaltılır.
Bölgenize özel bilgi için Çelikhan ve Kahta sayfalarımıza da bakabilirsiniz.
Bakım ve servis
Isıtma ve soğutma sistemleri düzenli bakımla hem daha az enerji harcar hem de daha uzun ömürlü olur. Genel öneri; kombi ve kazanların ısıtma sezonundan önce, klimaların ise yaz başında bakımdan geçirilmesidir. Klima bakımında filtreler ve iç ünite temizlenir, drenaj hattı ve dış ünite kontrol edilir. Merkezi sistemlerde sirkülasyon pompalarının sesi, akımı ve sızdırmazlığı, genleşme tankının ön basıncı ve tesisat basıncı kontrol edilir. Periyodik bakım planı ve arıza servisi için bakım ve onarım sayfamıza bakabilirsiniz.